{"id":1590,"date":"2025-06-01T18:37:13","date_gmt":"2025-06-01T16:37:13","guid":{"rendered":"https:\/\/devainstitute.pl\/?p=1590"},"modified":"2025-06-01T18:45:45","modified_gmt":"2025-06-01T16:45:45","slug":"dobrostan-a-hedonizm-sztuka-zycia-z-sensem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/devainstitute.pl\/index.php\/2025\/06\/01\/dobrostan-a-hedonizm-sztuka-zycia-z-sensem\/","title":{"rendered":"Dobrostan, a hedonizm: sztuka \u017cycia z sensem"},"content":{"rendered":"\n
\"dobrostan
W czasach, gdy media spo\u0142eczno\u015bciowe i popkultura gloryfikuj\u0105 sukces, przyjemno\u015b\u0107, estetyk\u0119 i uznanie, zacieraj\u0105 si\u0119 granice mi\u0119dzy tym, co naprawd\u0119 buduje szcz\u0119\u015bcie, a tym, co jest jego jedynie imitacj\u0105. Psychologia pozytywna ju\u017c od lat wskazuje, \u017ce pogoni za przyjemno\u015bci\u0105 nie nale\u017cy myli\u0107 z dobrostanem psychicznym, ale czy zdajemy sobie spraw\u0119 z tej r\u00f3\u017cnicy? I co pokazuj\u0105 nam na ten temat wsp\u00f3\u0142czesne seriale?

Hedonizm: przyjemno\u015b\u0107 bez zakorzenienia<\/strong>

Hedonistyczne podej\u015bcie do \u017cycia opiera si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce szcz\u0119\u015bcie to suma chwilowych przyjemno\u015bci, przy jednoczesnym unikaniu cierpienia. W tym uj\u0119ciu sukces r\u00f3wna si\u0119 wi\u0119cej pieni\u0119dzy, wi\u0119cej dozna\u0144, wi\u0119cej lajk\u00f3w. Ale co si\u0119 dzieje, gdy te zewn\u0119trzne gratyfikacje nie przynosz\u0105 poczucia spe\u0142nienia? Wystarczy spojrze\u0107 na serialowych bohater\u00f3w, kt\u00f3rzy cho\u0107 otoczeni luksusem i uznaniem dryfuj\u0105 w pustce. Don Draper z \u201eMad Men\u201d pije, zdradza, odnosi sukcesy i… cierpi. Tony Soprano, mafioso i ojciec, kontroluje \u015bwiat wok\u00f3\u0142 siebie, ale nie potrafi poradzi\u0107 sobie z depresj\u0105. Logan Roy z \u201eSukcesji\u201d buduje imperium, ale niszczy wszystko, co ma wymiar relacyjny.

Ich \u017cycie opiera si\u0119 na iluzji: \u017ce w\u0142adza i presti\u017c dadz\u0105 ukojenie, \u017ce mo\u017cna kupi\u0107 spok\u00f3j wewn\u0119trzny. Wiele z tych postaci przejawia cechy osobowo\u015bci narcystycznej: ogromne pragnienie uznania, brak empatii i potrzeba bycia wyj\u0105tkowym. To nie przypadek, \u017ce narcystyczni bohaterowie cz\u0119sto s\u0105 przedstawicielami klas wy\u017cszych, influencerami, liderami, czy artystami. Reprezentuj\u0105 \u201emarzenie kultury sukcesu\u201d, ale pod powierzchni\u0105 l\u015bni\u0105cego hedonizmu kryje si\u0119 chroniczny brak kontaktu z w\u0142asnymi emocjami i g\u0142\u0119boka samotno\u015b\u0107.

Eudajmonia: relacje i autentyczno\u015b\u0107<\/strong>

W kontrze do hedonizmu stoi dobrostan eudajmonistyczny, wywodz\u0105cy si\u0119 z filozofii Arystotelesa. Eudajmonia to \u017cycie w zgodzie z w\u0142asnymi warto\u015bciami, samorozw\u00f3j, odpowiedzialno\u015b\u0107 i budowanie sensu. Tu nie chodzi o to, by \u201eczu\u0107 si\u0119 dobrze\u201d, ale by \u201e\u017cy\u0107 dobrze\u201d.

Wsp\u00f3\u0142czesne badania (np. Seligmana, Ryff, Deci i Ryan) jasno pokazuj\u0105, \u017ce trwa\u0142y dobrostan psychiczny opiera si\u0119 na pi\u0119ciu filarach: <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
    \n
  • pozytywnych relacjach,<\/li>\n\n\n\n
  • zaanga\u017cowaniu,<\/li>\n\n\n\n
  • sensie,<\/li>\n\n\n\n
  • osi\u0105gni\u0119ciach<\/li>\n\n\n\n
  • i emocjach pozytywnych<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Co istotne, przyjemno\u015b\u0107 (hedonia) te\u017c si\u0119 tu pojawia, ale jako jeden z element\u00f3w, nie fundament.<\/p>\n\n\n\n

    W serialu \u201eMare z Easttown\u201d tytu\u0142owa bohaterka do\u015bwiadcza traum i strat, ale jej zaanga\u017cowanie w sprawy lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, relacje z rodzin\u0105 i ch\u0119\u0107 niesienia pomocy innym, daj\u0105 jej poczucie sensu. To nie ucieczka od b\u00f3lu buduje jej odporno\u015b\u0107, lecz gotowo\u015b\u0107, by przez niego przej\u015b\u0107. Z kolei \u201eTed Lasso\u201d ukazuje posta\u0107, kt\u00f3ra wbrew wszystkiemu stawia na dobro, szczero\u015b\u0107, wi\u0119\u017a i \u017cyczliwo\u015b\u0107 w \u015brodowisku sportu, gdzie kr\u00f3luje rywalizacja i dominacja. Cho\u0107 naiwny, Ted jest bardziej odporny psychicznie ni\u017c ci, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 go z\u0142ama\u0107.<\/p>\n\n\n\n

    Kultura, kt\u00f3r\u0105 konsumujemy, kszta\u0142tuje nasze wyobra\u017cenia o szcz\u0119\u015bciu. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli codziennie karmimy si\u0119 obrazami ludzi, kt\u00f3rzy \u201emaj\u0105 wszystko\u201d i jednocze\u015bnie s\u0105 emocjonalnie wypaleni, \u0142atwo przyj\u0105\u0107, \u017ce cierpienie jest nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 sukcesu. Je\u015bli widzimy tylko estetyk\u0119 i performans, zapominamy, \u017ce szcz\u0119\u015bcie to tak\u017ce zdolno\u015b\u0107 do odpoczynku, do kontaktu, do przyj\u0119cia niepewno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

    Psychologicznie, zbyt silne skupienie na przyjemno\u015bci prowadzi do adaptacji hedonistycznej, zjawiska, w kt\u00f3rym ka\u017cdy kolejny bodziec szybko przestaje nas cieszy\u0107. Potrzebujemy wi\u0119cej i wi\u0119cej, by czu\u0107 tyle samo. To prowadzi do znu\u017cenia, rozproszenia i utraty wewn\u0119trznej orientacji.<\/p>\n\n\n\n

    Dobrostan oparty na warto\u015bciach dzia\u0142a inaczej. Gdy \u017cyjemy w zgodzie ze sob\u0105, dbamy o relacje i rozw\u00f3j, zyskuj\u0105c wewn\u0119trzn\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest odporniejsza na zmienne okoliczno\u015bci. Nie chodzi o to, by nie odczuwa\u0107 l\u0119ku lub smutku, ale o to, by zna\u0107 ich miejsce w wi\u0119kszej skali \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

    Jak budowa\u0107 sw\u00f3j dobrostan?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Zadaj sobie pytanie: co Ci\u0119 naprawd\u0119 karmi? Jakie relacje daj\u0105 Ci poczucie sensu? Czy Twoje codzienne decyzje s\u0105 zgodne z Twoimi warto\u015bciami czy tylko z oczekiwaniami otoczenia? Czy wiesz jakimi warto\u015bciami \u017cyjesz na co dzie\u0144 i czy s\u0105 tymi samymi, kt\u00f3re deklarujesz?<\/p>\n\n\n\n

    Psychologia daje nam dzi\u015b konkretne narz\u0119dzia: praktyk\u0119 wdzi\u0119czno\u015bci, trening uwa\u017cno\u015bci, budowanie relacji opartych na empatii, czy autorefleksj\u0119. Cho\u0107 s\u0105 to wymagaj\u0105ce \u015bcie\u017cki, w gruncie bardzo proste i wiod\u0105 do prawdziwego dobrostanu.<\/p>\n\n\n\n

    Hedonizm sam w sobie nie jest z\u0142y, ale jako jedyna droga do szcz\u0119\u015bcia staje si\u0119 niewidzialn\u0105 pu\u0142apk\u0105. W \u015bwiecie, kt\u00f3ry promuje narcyzm i natychmiastowe gratyfikacje, warto piel\u0119gnowa\u0107 to, co g\u0142\u0119bsze: relacje, autentyczno\u015b\u0107, sens, bo szcz\u0119\u015bcie, kt\u00f3re trwa, nie krzyczy, tylko oddycha ze spokojem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Co istotne, przyjemno\u015b\u0107 (hedonia) te\u017c si\u0119 tu pojawia, ale jako jeden z element\u00f3w, nie fundament. W serialu \u201eMare z Easttown\u201d tytu\u0142owa bohaterka do\u015bwiadcza traum i strat, ale jej zaanga\u017cowanie w sprawy lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, relacje z rodzin\u0105 i ch\u0119\u0107 niesienia pomocy innym, daj\u0105 jej poczucie sensu. To nie ucieczka od b\u00f3lu buduje jej odporno\u015b\u0107, lecz gotowo\u015b\u0107, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1591,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"single-product","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"content-type":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1590","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-skuteczny-wellbeing"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/devainstitute.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/devainstitute.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/devainstitute.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/devainstitute.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/devainstitute.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1590"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/devainstitute.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1590\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1592,"href":"https:\/\/devainstitute.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1590\/revisions\/1592"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/devainstitute.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1591"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/devainstitute.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/devainstitute.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/devainstitute.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}